คำสุภาษิตรอให้เรียนรู้327คำ

คำสุภาษิต?

สุภาษิตไทย คือ คำพูด ทำนอง สำนวนโวหาร หรือคำพังเพย ที่มีความหมายในทางที่ดีดี เป็นคำตักเตือนสั่งสอน มักจะมีความคล้องจองฟังแล้วระรื่นชื่นหู เพื่อให้จดจำได้ง่าย

คำสุภาษิต คือ คำในภาษาไทยที่เป็นการสร้างคำให้มีความหมายเชิงเปรียบเทียบอุปมาอุปมัย และเป็นเชิงสั่งสอนหรือให้ข้อคิด หรือตักเตือนไปในทางบวก โดยเน้นการให้ความหมายในแง่ดีเป็นหลัก

สุภาษิต คืออะไร ?

สุภาษิต หมายถึง คำพูดที่พูดออกมา ไม่ว่าจะเป็นทำนอง สำนวนโวหาร หรือคำพังเพย แต่มีเนื้อความหรือความหมายที่ดี เป็นคำตักเตือนสั่งสอนและสะกิดใจให้ระลึกถึงอยู่เสมอ มักจะมีความคล้องจองฟังแล้วระรื่นชื่นหู เพื่อให้จดจำได้ง่าย

อย่าไว้ใจทาง อย่าวางใจคน จะจนใจเอง

ประเภทของคำสุภาษิต

  1. คำสุภาษิตที่ฟังแล้วเข้าใจได้ทันที โดยที่ไม่ต้องแปลความหมายให้เข้ากับสถานการณ์นั้น ๆ เช่น "ทำดีได้ดี ทำชั่วได้ชั่ว"
  2. คำสุภาษิตที่ฟังแล้วไม่เข้าใจในทันที ต้องแปลความหมายของมันให้เข้ากับสถานการณ์ต่าง ๆ ก่อนถึงจะเข้าใจความหมาย เช่น "ผีบ้านไม่ดี ผีป่าก็พลอย"

 

คำสุภาษิต 108 คำ พร้อมความหมาย

สุภาษิตไทย หมวด ก

#สุภาษิตไทยหมายถึง
1กลัวให้ถูกท่า กล้าให้ถูกที่ ดีให้ถูกทางทำอะไรก็ต้องให้ถูกกาลเทศะ
2กว่าถั่วจะสุก งาก็ไหม้ทำอะไรไม่ทันท่วงที
3กินบนเรือนแล้วขี้รดหลังคาเนรคุณ
4กินปูนร้อนท้องทำผิดแล้วมักออกตัว แสดงพิรุธ
5เก็บเบี้ยใต้ถุนร้านถึงจะทำงานเล็กใหญ่ หรือค้าขายอะไรก็ตาม ก็พยายามค่อยๆ ทำให้ดีขึ้นแม้เล็กน้อยๆ เมื่อรวมกันและใช้เวลาก็จะทำให้การงานนั้นเห็นผลเป็นรูปเป็นร่างขึ้นมาได้
6ไก่งามเพราะขน คนงามเพราะแต่งความสวยงามเกิดขึ้นได้จากการปรุงแต่ง
7ไก่เห็นตีนงู งูเห็นนมไก่ต่างฝ่ายต่างรู้ความลับของกันและกัน

สุภาษิตไทย หมวด ข

#สุภาษิตไทยหมายถึง
8ขายผ้า เอาหน้ารอดยอมเสียทุกอย่างเพื่อรักษาชื่อเสียง
9ขิงก็รา ข่าก็แรงต่างคนต่างแรง ไม่ยอมกัน เรื่องเล็กก็เลยกลายเป็นเรื่องใหญ่ไป เพราะทิฐิมานะ
10ขี่ช้างจับตั๊กแตนทำเรื่องเล็กให้กลายเป็นเรื่องใหญ่ ได้ผลไม่คุ้มกับที่ต้องเสียไป
11เขียนเสือให้วัวกลัวขู่ให้กลัว
12เข้าตามตรอก ออกตามประตูทำอะไรให้ถูกต้องตามขนบธรรมเนียมประเพณี
13เข้าเถื่อนอย่าลืมพร้า ได้หน้าอย่าลืมหลังอย่าประมาทต้องเตรียมให้พร้อม และให้มีสติกำหนดจดจำให้ดี
14เข้าเมืองตาหลิ่ว ต้องหลิ่วตาตามประพฤติให้ถูกต้องตามกาลเทศะ เมื่อไปอยู่ในพวกเขาแล้ว ก็ต้องประพฤติคล้อยตามเขา

สุภาษิตไทย หมวด ค

#สุภาษิตไทยหมายถึง
15คนดีตกน้ำไม่ไหล ตกไฟไม่ไหม้คนดีไปที่ไหนก็มีคนอยากคบหาสมาคมด้วย ไม่ลำบาก
16คนรักเท่าผืนหนัง คนชังเท่าผืนเสื่อคนที่รักเรามีน้อยคล้ายผืนหนัง คนชังมีมาก อย่างกับเสื่อลำแพน
17คนเดียวหัวหาย สองคนเพื่อนตาย สามคนกลับมาได้ทำงานเป็นทีมจะให้สถานการณ์ที่ดีกว่า
18คบคนดีมีศรีแก่ตัว คบคนชั่วอัปราชัยอัปราชัย ในที่นี้มีความหายเท่ากับ ปราชัย คือจะพ่ายแพ้ หมายถึงไม่เป็นมงคลแก่ตัว
19คบคนพาล พาลพาไปหาผิด คบบัณฑิต บัณฑิตพาไปหาผลคบใครก็จะเป็นคนอย่างนั้น
20คบคนให้ดูหน้า ซื้อผ้าให้ดูเนื้อก่อนคบค้าสมาคมกับใคร ดูที่มาที่ไปให้ดีๆ
21ความกตัญญูกตเวทีเป็นเครื่องหมายของคนดีมีความสำนึกในความดีของสิ่งหรือบุคคลที่มีพระคุณต่อเรา กตเวที แปลว่า การตอบแทนต่อสิ่งหรือบุคคลที่มีพระคุณต่อเรา คนที่มีคุณสมบัตินี้ จะทำให้ตนเองและครอบครัวพบแต่ความเจริญรุ่งเรือง พบแต่ความสำเร็จ คุณสมบัตินี้ถือว่าเป็นทรัพย์อันประเสริฐในตัวบุคคล
22ความรู้ท่วมหัว เอาตัวไม่รอดแม้จะมีความรู้สูงแค่ไหนก็ตาม ถ้าความประพฤติไม่ดีแล้วก็เอาตัวไม่รอด เพราะไม่มีใครคบหาสมาคมด้วย หรือมีความรู้ แต่ไม่ใช้ความรู้ก็ไม่ได้ประโยชน์อะไร
23ความวัวไม่ทันหาย ความควายเข้ามาแทรกมีเรื่องราวเดือดร้อนเกิดขึ้น ยังไม่ทันจะแก้ไขหรือจัดการให้สงบดี ก็เกิดมีเรื่องใหม่ซ้อนขึ้นมาอีก กลายเป็น 2 เรื่องขึ้นในคราวเดียว
24คับที่อยู่ได้ คับใจอยู่ยากที่อยู่อาศัย แม้จะคับแคบเพียงใด ถ้ารู้จักทำให้ดี ก็น่าอยู่ แต่ถ้าหากมีความคับอกคับใจแล้ว แม้ที่จะกว้างขวางใหญ่โต ก็มิได้ทำให้สบายอกสบายใจเลย มีแต่จะรู้สึกอึดอัดใจแต่ถ่ายเดียว

สุภาษิตไทย หมวด ฆ

#สุภาษิตไทยหมายถึง
25ฆ่าควายก็ต้องไม่เสียดายพริกถ้าคิดจะทำงานใหญ่ทั้งที ก็ต้องไม่กลัวหมดเปลือง
26ฆ่าควายเสียดายพริกการจะกระทำการใหญ่ แต่กลัวว่าจะสิ้นเปลืองค่าใช้จ่ายเล็ก
27ฆ่าช้างจะเอางา คนเจรจาจะเอาถ้อยคำที่เขาฆ่าช้างก็เพราะเขาหวังจะเอางาซึ่งมีราคาแพง เมื่อคนเราเจรจากัน ถ้อยคำหรือคำพูดถือเป็นเรื่องสำคัญมาก ควรจะเป็นคำพูดที่มีความจริงใจ เชื่อถือได้

สุภาษิตไทย หมวด จ

#สุภาษิตไทยหมายถึง
28จับปลาสองมือการที่คน ๆ หนึ่งทำสิ่งใดที่ยากพร้อม ๆ กัน ทำให้ล้มเหลวทั้งสองสิ่งนั้น สำนวนนี้นิยมใช้กับผู้ชายที่เกี้ยวผู้หญิงสองคนในเวลาเดียวกัน ซึ่งผลสุดท้ายแล้วผู้ชายคนนั้นจะมีปัญหาตามมา
29จำศีลเอาหน้า ภาวนาโกหกแสร้งทำเป็นว่าถือศีลเคร่งครัด ชอบเจริญภาวนาเข้ากรรมฐาน ที่ลวงให้คนอื่นเข้าใจว่าตนเป็นมีศีลมีธรรม เขาจะได้เชื่อถือไว้วางใจ

สุภาษิตไทย หมวด ช

#สุภาษิตไทยหมายถึง
30ชักแม่น้ำทั้งห้าโนมน้าวใจ เพื่อให้เชื่อถือตน
31ชั่วช่างชี ดีช่างสงฆ์ใครจะเป็นอะไรก็ช่าง ไม่ควรถือเอาเป็นธุระ
32ชั่วเจ็ดที ดีเจ็ดหนชีวิตคนเราเอาแน่นอนอะไรไม่ได้ เดี๋ยวรุ่งเรือง เดี๋ยวตกอับ ดังนั้นเมื่อถึงคราวตกอับ ก็อย่าเพิ่งท้อถอย หรือหมดอาลัยในชีวิต และเมื่อถึงคราวรุ่งเรือง มีอำนาจวาสนา ก็อย่าลืมตัว อย่าประมาท
33ชาติเสือต้องไว้ลาย ชาติชายต้องไว้ชื่อลูกผู้ชายที่ชื่อว่าตนมีความเก่งกล้าสามารถ จะต้องสำแดงวิชาความรู้และความสามารถให้ลือชาปรากฏแก่คนทั่วไป ดุจเสือ (ลายพาดกลอน) ก็ต้องมีลายฉะนั้น
34ช้างตายทั้งตัว เอาใบบัวปิดช้างเป็นสัตว์ใหญ่ ใบบัวมีขนาดเล็ก ถ้าเอาใบบัวใบเดียวไปปิดช้าง ย่อมปิดไม่มิด คนที่ทำความชั่วไว้มากมาย ถึงจะปิดอย่างไรๆ ก็ปิดไม่หมด คนย่อมรู้เข้าจนได้
35ช้างสาร งูเห่า ข้าเก่า เมียรัก อย่าได้ไว้วางใจช้างสารและงูเห่า เป็นสัตว์เดรัจฉานไว้ใจไม่ได้ ข้าเก่าและเมียรัก เป็นบุคคลที่ใกล้ชิด ย่อมรู้เรื่องราวและความลับของเราหมด บุคคลประเภทนี้ ถ้ากลับกลายเป็นศัตรูแล้วจะเป็นศัตรูที่ร้ายที่สุด ดังนั้นจึงไม่ควรไว้วางใจจนเกินไป
36ช้าๆ ได้พร้าสองเล่มงาม ด่วนได้สามผลามมักพลิกแพลงจะทำอะไรก็ทำอย่างมีสติ รอบคอบ แม้จะช้าไปบ้างก็ได้ผลดี แต่ถ้าทำอย่างรีบร้อน ไม่พินิจพิเคราะห์ให้ดีก่อน อาจผิดพลาดเสียหายได้ง่าย
37ใช้แมวไปขอปลาย่างแมวก็กินปลาย่างหมด เพราะตามปรกติแมวก็ชอบกินปลา

สุภาษิตไทย หมวด ด

#สุภาษิตไทยหมายถึง
38ดูช้างให้ดูหน้าหนาว ดูสาวให้ดูหน้าร้อนหน้าหนาวช้างจะตกมัน ตอนนี้แหละเราจะเห็นลักษณะท่าทางของช้างว่ามีความห้าวหาญดุดันอย่างไร หน้าร้อนอากาศอ้าว ผู้หญิงก็ใช้ผ้าน้อยชิ้น หรือผ้าบางๆ ทำให้มองเห็นรูปร่างทรวดทรงและผิวพรรณของผู้หญิงว่าสวยงามแค่ไหนเพียงใด
39ดูวัวให้ดูหาง ดูนางให้ดูแม่ ถ้าจะดูให้แน่ต้องดูถึงย่าถึงยายวัวที่มีลักษณะดีนั้นให้ดูที่หาง ถ้าปลายหางเป็นพู่เหมือนใบโพธิ์ ก็นับว่าเป็นวัวที่มีลักษณะดีมาก การที่จะเลือกผู้หญิงมาเป็นคู่ครอง ไม่ใช่ดูเพียงตัวผู้หญิงเท่านั้น ต้องดูไปจนถึงแม่ด้วยว่าเป็นคนดีหรือไม่ เพราะลูกกับแม่ก็มักจะมีลักษณะนิสัยคล้ายคลึงกัน และถ้าจะดูให้แน่จริงๆ ต้องสืบประวัติไปจนถึงย่ายายของหญิงนั้นด้วย

สุภาษิตไทย หมวด ต

#สุภาษิตไทยหมายถึง
40ตบมือข้างเดียวไม่ดังทำอะไรฝ่ายเดียวไม่เกิดผล
41ตักน้ำใส่กะโหลก ชะโงกดูเงาให้รู้จักเจียมเนื้อเจียมตัวไว้บ้าง
42ตักบาตรอย่าถามพระจะให้อะไรแก่ใคร เมื่อทราบว่าเขาเต็มใจรับอยู่แล้ว ก็ไม่ต้องถามว่าจะเอาไหม
43ตามใจปากมากหนี้เห็นแก่กินย่อมสิ้นเปลืองมาก
44ต่อหน้ามะพลับ ลับหลังตะโกต่อหน้าทำอย่างหนึ่ง ลับหลังทำอีกอย่างหนึ่ง แบบหน้าไหว้ หลังหลอก

สุภาษิตไทย หมวด ถ

#สุภาษิตไทยหมายถึง
45ถี่ลอดตาช้าง ห่างลอดตาเล็นทำอะไรดูเหมือนจะละเอียดถี่ถ้วนดี แต่ความจริงแล้วไม่รอบคอบ หรือบางทีก็ดูเหมือนจะใช้สอยอย่างกระเหม็ดกระแหม่ในบางเรื่องแต่อีกเรื่องหนึ่งกลับสุรุ่ยสุร่าย
46ถ้าไม่มีไฟ ที่ไหนจะมีควันเมื่อมีผลออกมา มันต้องมีเหตุแน่ๆ

สุภาษิตไทย หมวด น

#สุภาษิตไทยหมายถึง
47นอนสูงให้นอนคว่ำ นอนต่ำให้นอนหงายเมื่อนอนในที่สูง ถ้านอนคว่ำ อะไรผ่านไปผ่านมาข้างล่างก็มองเห็นหมด และเมื่อนอนในที่ต่ำ ถ้านอนหงาย อะไรผ่านไปผ่านมาข้างบนก็มองเห็นหมด ถ้านอนต่ำแล้วนอนคว่ำหน้าจะจดพื้น มองไม่เห็นอะไร
48นายว่า ขี้ข้าพลอยลักษณะของคนเลว ไร้ความรู้ ถ้าเจ้านายว่าอย่างไร ก็มักจะพลอยประสมโรงซ้ำเติมด้วย
49น้ำขึ้นให้รีบตักเมื่อเวลามีบุญมีวาสนา อย่างจะทำความดีอะไรก็รับทำๆ เสีย
50น้ำท่วมปากการรู้อะไรแล้วพูดไม่ได้ พูดไม่ออกไม่สามารถพูดออกมาได้ เพราะมีความจำเป็นบางอย่างหรือเพราะเกรงจะมีภัยมาถึงตนเองแก่ตนหรือผู้อื่นที่เกี่ยวข้องด้วย รู้แล้วพูดออกมาไม่ได้ รู้สึกอึดอัด เหมือนน้ำท่วมปาก
51น้ำพึ่งเรือ เสือพึ่งป่าทุกคนต้องพึ่งพาอาศัยกัน ต้องเห็นอกเห็นใจกัน จึงควรผูกไมตรีกันไว้
52น้ำลด ตอผุดความชั่วเมื่อทำไว้ในเวลาที่ตนมีอำนาจนั้น อาจไม่มีใครทราบ แต่เมื่อหมดบุญ หมดอำนาจ บรรดาความชั่วที่ปิดบังกันไว้นั้น ก็จะปรากฏออกมา
53น้ำลึกหยั่งได้ น้ำใจหยั่งยากน้ำลึกเป็นเรื่องรูปธรรม เราหาวัตถุมาวัดได้ แต่น้ำใจเป็นเรื่องนามธรรม ไม่มีเครื่องวัด
54น้ำเชี่ยว อย่าขวางเรือเมื่อมีเหตุการณ์รุนแรงอะไรเกิดขึ้น ก็อย่าไปขัดขวาง จะได้รับอันตราย เพราะตอนนี้ตนอยู่ในระยะหน้าสิ่งหน้าขวาน คนเรามักไม่มีเหตุผลดุจนน้ำเชี่ยว ถ้าเอาเรือไปขวาง เรือก็จะล่ม
55เนื้อไม่ได้กิน หนังไม่รองนั่ง เอากระดูกมาแขวนคอทั้งๆ ที่ตนไม่มีส่วนได้เป็นผลประโยชน์กับเขาเลย แต่ก็พลอยเข้าไปพัวพันในเรื่องร้าย ทำให้ต้องพลอยรับบาปรับเคราะห์เสียหายไปกับเขาด้วย

สุภาษิตไทย หมวด บ

#สุภาษิตไทยหมายถึง
56บุญมา ปัญญาช่วย ที่ป่วยก็หาย ที่หน่ายก็รักในเวลาที่มีบุญวาสนา สติปัญญาก็ปลอดโปร่ง กำลังใจดี แม้จะเจ็บไข้ได้ป่วย ก็จะหายวันหายคืน เพราะเขาหวังว่าจะได้รับประโยชน์จากผู้มีวาสนานั้น และจะมีภาษิตต่อท้ายอีกว่า “บุญไม่มา ปัญญาไม่ช่วย ที่ป่วยก็หนัก ที่รักก็หน่าย” ซึ่งมีนัยตรงข้ามกัน

สุภาษิตไทย หมวด ป

#สุภาษิตไทยหมายถึง
57ปลาข้องเดียวกัน ตัวหนึ่งเน่า ก็พาตัวอื่นพลอยเหม็นไปด้วยคนที่อยู่ร่วมกัน ถ้าคนหนึ่งไปทำชั่ว ทำไม่ดีไว้ ก็จะพลอยทำให้คนอื่นเสียหายไปด้วย
58ปลาหมอตายเพราะปากคนที่ชอบพูดอะไรพล่อยๆ มักจะได้รับอันตรายเพราะปากที่พูดพล่อยๆ นั้น
59ปลูกเรือนต้องตามใจผู้อยู่ ผูกอู่ต้องตามใจผู้นอนจะทำอะไรก็ต้องตามใจผู้ที่จะได้รับผล เหมือนปลูกเรือนต้องปลูกตามที่ผู้อยู่ต้องการ ไม่ใช่ตามที่ช่างต้องการ เพราะช่างหรือสถาปนิกไม่ใช้ผู้อาศัย ผูกอู่ก็คือผูกเปล ก็ต้องให้ถูกใจผู้นอน
60ปล่อยเสือเข้าป่า ปล่อยปลาลงน้ำปล่อยศัตรูสำคัญหรือโจรผู้ร้าย ที่ตกอยู่ในอำนาจให้พ้นไปนั้น จะทำให้เขากลับมีกำลังและอาจกลับเข้ามาก่อความเดือดร้อนได้อีก
61ปากคนยาวกว่าปากกาตามปรกติปากของอีกายาวกว่าปากคน แต่ปากคนนั้นพูดเล่าลือต่อปากกันไปได้ไกล ผิดกับกาแม้ปากจะยาว แต่ก็ต่อปากต่อคำอย่างคนไม่ได้
62ปากเป็นเอก เลขเป็นโท หนังสือเป็นตรี ชั่วดีเป็นตราสมัยก่อนการศึกษาเล่าเรียนเขียนอ่านยังไม่แพร่หลาย คนที่รู้หนังสือมีน้อย บางคนก็ได้ดีเพราะปาก การคิดเลขหรือการคำนวณนั้นมีความสำคัญน้อยลงมาอีก แม้เดี๋ยวนี้คนที่มีความรู้ดีแต่พูดไม่เก่ง ก็เอาดีได้ยาก ส่วนความชั่วความดีนี้ ทำลงไปแล้วย่อมเป็นเสมือนตราที่ประทับลงไปให้รู้ว่าคนนั้นเป็นคนดี หรือคนชั่ว
63ไปไหนมา สามวาสองศอกถามอย่างหนึ่ง ตอบไปอีกอย่างหนึ่ง

สุภาษิตไทย หมวด พ

#สุภาษิตไทยหมายถึง
64พูดไปสองไพเบี้ย นิ่งเสียตำลึงทองคำพูดบางครั้งหากพูดออกไปอาจจะก่อให้เกิดผลเสียต่อตนเองหรือคนรอบข้าง หากอยู่เฉย ๆ ไม่พูดอะไรออกไปยังจะก่อเกิดผลลัพธ์ที่ดีกว่า

สุภาษิตไทย หมวด ม

#สุภาษิตไทยหมายถึง
65มะนาวไม่มีน้ำพูดห้าว ๆ หรือ พูดไม่มีหางเสียง
66มีเงินมีทองเจรจาได้ มีไม้มีไร่ปลูกเรือนงามถ้ามีเงินมีทองแล้วจะพูดอะไรก็มักจะสำเร็จ ถ้ามีไม้มีที่แล้ว ก็ย่อมปลูกเรือนได้สวยงาม
67มีเงินเขานับว่าเป็นน้อง มีทองเขานับว่าเป็นพี่เมื่อมั่งมีเงินมีทองแล้ว ใครๆ ก็ประจบอยากเข้ามาเป็นญาติพี่น้องด้วย
68ไม่มีมูลฝอยหมาไม่ขี้ถ้าไม่มีอะไรเป็นเค้ามูลอยู่ ก็ย่อมไม่มีเรื่องเกิดขึ้น
69ไม่เห็นน้ำ อย่าเพิ่งตัดกระบอก ไม่เห็นกระรอก อย่าเพิ่งโก่งหน้าไม้อย่าด่วนทำอะไรล่วงหน้า โดยที่ยังไม่ทราบว่าจะมีอะไรเกิดขึ้นในภายหน้า จะเหนื่อยเปล่า
70ไม้ลำเดียวยังต่างปล้อง พี่กับน้องยังต่างใจคือคนเรา นานาจิตตัง มีความเห็นไม่เหมือนกัน เหมือนไม้ไผ่ลำเดียวกัน ก็มีหลายปล้อง แต่ละปล่องก็ยาวไม่เท่ากัน พี่น้องแม้ท้องเดียวกัน แต่ความคิดเห็นก็ไม่จำเป็นจะต้องเหมือนกัน
71ไม้ล้มข้ามได้ คนล้มอย่าเพิ่งข้ามไม้ล้มข้ามไปไม่มีอันตรายอะไร แต่คนที่เคยมีอำนาจวาสนา แล้วหมดอำนาจ อย่าไปซ้ำเติมเขา เพราะเขาอาจกลับมามีอำนาจอีกได้
72ไม้อ่อนดัดง่าย ไม้แก่ดัดยากจะอบรมสั่งสอนอะไรก็ทำเสียตั้งแต่เด็ก เพราะอบรมสั่งสอนง่าย จะสอนให้เป็นอะไรก็ได้ ส่วนคนแก่นั้นสอนยาก เหมือนไม้แก่ถ้าดัดก็หัก ผิดกับไม้อ่อนซึ่งดัดง่ายไม่หัก

สุภาษิตไทย หมวด ร

#สุภาษิตไทยหมายถึง
73รักยาวให้บั่น รักสั้นให้ต่อรักจะคบกันนาน ๆ ให้ตัดความคิดอาฆาตพยาบาทออกไป รักจะอยู่สั้น ๆ ให้คิดอาฆาต
74รักวัวให้ผูก รักลูกให้ตีวัวถ้าไม่ผูกไว้ ก็อาจหายได้ ถ้าลูกดื้อ พ่อแม่ก็ต้องดุต้องตีบ้าง แต่การที่พ่อแม่ตีไม่ใช่ตีด้วยความเกลียดชัง เพราะพ่อแม่ที่ตีนั้นก็ไม่อยากตี บางทีตีแล้วแอบไปร้องไห้ สงสารลูกก็มี แต่ถ้าไม่ตีเสียบ้าง ต่อไปถ้าลูกกลายเป็นคนชั่วช้าเลวทราม พ่อแม่จะต้องเสียน้ำตามากกว่านั้น
75รู้หลบเป็นปีก รู้หลีกเป็นหางรู้จักเอาตัวรอดหรือปรับตัวให้เข้ากับเหตุการณ์
76รู้ไว้ใช่ว่า ใส่บ่าแบกหามการศึกษาหาความรู้ไว้ ยิ่งมากยิ่งดี เพราะการมีความรู้มาก ไม่เหมือนการแบกข้าวแบกของ ซึ่งจะรู้สึกว่าหนักบ่า มีความรู้มิได้หนักบ่าหนักแรงอะไร ความรู้ที่เวลานี้เราคิดว่าไม่มีประโยชน์ วันหน้าอาจเห็นคุณค่าของมันก็ได้
77เรือล่มเมื่อจอด ตาบอดเมื่อแก่ทำอะไรต่ออะไรดีมาตลอด แต่พอเสร็จกลับไม่ได้ผลอะไร หรือมาล้มเหลวเมื่อปลายมือ หรือในตอนท้าย
78เรือล่มในหนอง ทองจะไปไหนเมื่อจะต้องสูญเสียอะไรไปอย่างไม่มีทางที่จะสูญเปล่า ก็ไม่ต้องวิตกทุกข์ร้อนอะไร

สุภาษิตไทย หมวด ล

#สุภาษิตไทยหมายถึง
79ลงเรือแป๊ะ ต้องตามใจแป๊ะเมื่ออะไรๆ ต้องอาศัยเขา ก็ต้องตามใจเขา ถ้าไปขัดใจเขา เขาอาจไม่ช่วยเราหรือไล่เราออกก็ได้
80ลมไม่พัด ใบไม้ไม่ไหวไม่มีอะไรเป็นเค้ามูลมาก่อนแล้ว ก็คงไม่มีเรื่องมีราวเกิดขึ้นเป็นแน่
81เลี้ยงช้าง กินขี้ช้างหาเศษหาเลยหรือมีผลประโยชน์พลอยได้จากหน้าที่ที่ตนทำเปรียบเหมือนคนเลี้ยงช้าง ซึ่งช้างก็มีค่าหญ้าอันเป็นส่วนของช้าง คนเลี้ยงช้างอาจเบียดบังเอาส่วนหนึ่งของค่าหญ้าเป็นผลประโยชน์ของตัว
82เลือกนักมักได้แร่เลือกไปเลือกมา ในที่สุดมักจะไปได้ที่ไม่ดี มักใช้ในกรณีเลือกคู่ เลือกไปเลือกมาในที่สุดไปได้คนที่ไม่ดีมาเป็นคู่ครอง แร่ในที่นี้หมายถึงขี้แร่ หรือแร่เลวๆ ที่ไม่มีค่าอะไรกัน
83เล่นกับหมา หมาเลียปาก เล่นกับสาก สากต่อยหัวถ้าลดตัวไปเล่นหัวกับคนชั้นต่ำกว่า เขาก็อาจตีเสมอทำลวนลามเอา สากในที่นี้หมายถึงสากตำข้าวที่เขาพิงไว้ ถ้าใครซุกซนไปจับต้องเข้า สากอาจเลื่อนล้มทับถูกหัวถูกหูก็ได้
84โลภมาก ลาภหายโลภมากเกินไป ในที่สุดจะไม่ได้อะไรเลย ท่าสอนให้รู้จักมีความพอประมาณไว้บ้าง

สุภาษิตไทย หมวด ว

#สุภาษิตไทยหมายถึง
85วัวสันหลังขาด เห็นกาบินผาดก็ตกใจคนที่มีความผิดติดตัว มักจะมีพิรุธ มีอาการหวาดระแวงอยู่เสมอ กลัวคนอื่นจะรู้ เหมือนวัวสันหลังหวะเป็นแผล พอเห็นกาบินมาก็หวาดกลัว เกรงว่ากาจะโฉบลงมาจิกที่แผลนั้น บางทีก็พูดว่า “วัวสันหลังหวะ”
86วัวหายแล้วจึงล้อมคอกเมื่อเกิดเสียหายขึ้นมาแล้วจึงหาทางป้องกันในภายหลัง ซึ่งนับว่าไม่ทันการณ์ ควรจะล้อมคอกเสียก่อนที่วัวจะหาย
87วัวเห็นแก่หญ้า ขี้ข้าเห็นแก่นอนหมายถึงคนที่เห็นแก่ได้ เห็นแก่กิน และเกียจคร้าน
88วัวใครก็เข้าคอกคนนั้นส่วนของใครก็เป็นของคนนั้น ไม่ก้าวก่ายหรือก้ำเกินในผลประโยชน์ของกันและกัน
89ว่าแต่เขา อิเหนาเป็นเองพูดว่าคนอื่นอย่างไร ตนเองก็กลับเป็นอย่างนั้นเสียเองเหมือนอิเหนาที่ปรารภว่าไม่รักไม่ต้องการบุษบา แต่ตัวเองกลับลักพาบุษบาไป

สุภาษิตไทย หมวด ส

#สุภาษิตไทยหมายถึง
90สอนเด็ก สอนง่าย สอนผู้ใหญ่ สอนยากจะอบรมสั่งสอนอะไรก็ทำเสียตั้งแต่เด็ก เพราะอบรมสั่งสอนง่าย จะสอนให้เป็นอะไรก็ได้ ส่วนคนแก่นั้นสอนยาก เหมือนไม้แก่ถ้าดัดก็หัก ผิดกับไม้อ่อนซึ่งดัดง่ายไม่หัก
91สี่ตีนยังรู้พลาด นักปราชญ์ยังรู้พลั้งคนเราแม้จะมีความรู้สูงอย่างนักปราชญ์ ก็อาจผิดพลาดได้เหมือนกัน ทุกคนจึงไม่ควรประมาท แม้สัตว์สี่เท้าเช่น วัวควายซึ่งมีสี่เท้าก็ยังอาจก้าวพลาดถึงล้มลงได้ ภาษิตนี้บางทีก็มีพูดต่อไปอีกว่า “สี่ตีนยังรู้พลาด นักปราชญ์ยังรู้พลั้ง สองตีนโด่เด่ คงจะเซลงบ้าง”
92เสน่ห์ปลายจวัก ผัวรักจนตายผู้หญิงที่จะผูกมัดจิตใจสามีได้ ไม่ใช่เพียงเพราะความสวยอย่างเดียว เพราะความสวยงามเป็นของไม่จีรังยั่งยืนอะไร แต่ความดีโดยเฉพาะฝีมือในการปรุงอาหาร ถ้าหากสามารถทำให้ถูกปากสามีได้ ย่อมผูกใจสามีให้รักไปจนตาย
93เสียทองเท่าหัว ไม่ยอมเสียผัวให้ใครเดิมเราถือกันว่า ผู้หญิงที่เป็นแม่ร้างเพราะสามีหนีไปนั้น แสดงว่าผู้หญิงผู้นั้นต้องมีอะไรบกพร่องเลวร้าย สังคมมักคิดว่าเป็นผู้หญิงไม่ดี เพราะฉะนั้นผู้หญิงจึงไม่ยอมเสียสามีให้แก่หญิงใด เพราะเท่ากับเสียศักดิ์ศรีของตน แต่ในปัจจุบันอาจได้ยินบางคนพูดว่า “ถ้าได้ทองเท่าหัว ใครอยากได้ผัวก็เอกไป” แสดงว่าคนเดี๋ยวนี้เห็นแก่เงินมากขึ้น
94เสียน้อย เสียยาก เสียมาก เสียง่ายเวลาจะต้องเสียงเพียงเล็กน้อย ไม่อยากจะเสีย แต่พอถึงคราวต้องเสียมากๆ รับควักเงินให้ทันที อย่างข้าวของที่ชำรุดไปเล็กน้อย แทนที่จะรีบซ่อมแซมเสีย กลับปล่อยให้เสียมาก แล้วจึงซ่อมแซม ซึ่งต้องหมดเงินมากกว่าหลายเท่า

สุภาษิตไทย หมวด ห

#สุภาษิตไทยหมายถึง
95หญิงสามผัว ชายสามโบสถ์ อย่าได้คบแสดงว่ามีจิตใจรวนเร คบเป็นเพื่อนตายไม่ได้ เพราะเมื่อถึงคราวคับขัน อาจปลีกตัวหนีเอาตัวรอดไปตามลำพังได้
96หมาขี้ไม่มีใครยกหางหมายถึงคนที่ชอบยกย่องตัวเอง
97หุงข้าวประชดหมา ปิ้งปลาประชดแมวการทำอะไรเพื่อประชดประชัน ไม่ได้ประโยชน์อะไร ผลเสียจะตกแก่ตน ส่วนผลดีจะไปได้แก่คนที่เราประชดให้
98ให้ทุกข์แก่ท่าน ทุกข์นั้นถึงตัวทำทุกข์ให้แก่ผู้ใด เคราะห์กรรมที่ทำกับเขา อาจตกตามมาถึงตัวเองบ้าง อย่างบางคนชอบล่าสัตว์ บางทีไปยิงลูกของตน โดยเข้าใจว่าเป็นสัตว์ป่าก็มี

สุภาษิตไทย หมวด อ

#สุภาษิตไทยหมายถึง
99อดเปรี้ยวไว้กินหวานให้มีความอดทน อดใจรอผลข้างหน้าที่จะดีกว่า คือละทิ้งสิ่งที่ไม่ดี เพราะอดใจรอเอาสิ่งที่ดีกว่า
100อยู่บ้านท่านอย่านิ่งดูดาย ปั้นวัวปั้นควายให้ลูกท่านเล่นเมื่ออยู่บ้านใคร อย่าอยู่เปล่า ควรทำการทำงานช่วยเหลือเขาเท่าที่จะทำได้ แม้เพียงเอาดินเหนียวมาปั้นวัวปั้นควายให้ลูกเจ้าของบ้านเล่นก็ยังดี เขาจะได้เมตตาสงสาร
101อย่าข่มเขาโคขืนให้กินหญ้าอย่าบังคับขืนใจผู้อื่นให้ทำตามใจตน
102อย่าคบคนจร นอนหมอนหมิ่นอย่าคบคนจร ที่เราไม่รู้จักหัวนอนปลายเท้าหรือไม่รู้จักประวัติเสียก่อน
103อย่าชักน้ำเข้าลึก อย่าชักศึกเข้าบ้านบางทีก็พูดว่า “อย่าชักเรือเข้าลึก” หมายความว่า อย่าทำอะไรที่เป็นเหตุให้อันตรายมาถึงตัว
104อย่าชิงสุกก่อนห่ามตามปรกติผลไม้ เช่นมะม่วงก่อนจะสุก จะต้องห่ามเสียก่อน การกระทำอะไรต้องให้เป็นไปตามจังหวะขั้นตอนของมัน ถ้าทำผิดลำดับอาจเสียหาย เหมือนผลไม้ที่ยังไม่แก่ เอามาบ่มแม้จะสุก แต่ก็จะเข้าทำนองหัวหวานก้นเปรี้ยว หรือยังเรียนหนังสือไม่จบ ยังหาเงินไม่ได้ ริมีลูกมีเมียเสียก่อน ตัวเองก็จะเดือดร้อนลูกเมียก็จะพลอยเดือดร้อนไปด้วย
105อย่าชี้โพรงให้กระรอกคืออย่าไปสอนผู้รู้ เพราะเขารู้อยู่แล้ว เหมือนกับกระรอกมันย่อมรู้จักโพรงของมัน ไม่ต้องไปชี้บอกกับมันดอก
106อย่าตำน้ำพริกละลายแม่น้ำอย่าทำอะไรที่ต้องเสียทรัพย์โดยไม่ได้ประโยชน์คุ้มกับเงินทองที่ต้องเสียไป เหมือนตำน้ำพริกเพียงครกหนึ่งแล้วเอาไปละลายในแม่น้ำ ซึ่งมีน้ำมาก จะทำให้น้ำในแม่น้ำกลายเป็นน้ำพริกอย่างในหม้อแกงไม่ได้
107อย่าติเรือทั้งโกลนเรือสมัยโบราณซึ่งเอาซุงทั้งต้นมาขุด เช่น เรือมาดที่เขาทำเป็นรูปร่างแล้วแต่ยังไม่แล้วเสร็จ อย่างเพิ่งไปด่วนติ
108อย่าทำตัวเป็นกิ้งก่าได้ทองอย่าเย่อหยิ่งจองหองเพราะเพียงได้ดีหรือมีทรัพย์ขึ้นมาเพียงเล็กน้อย

น่าจะจุใจกับคำสุภาษิตที่ใช้บ่อย ๆ ทั้ง 108 คำกันแล้ว หวังว่าจะเป็นข้อมูลที่ให้ประโยชน์แก่ทุกท่านที่เข้ามาอ่านกันครับ

รวม 50 คำสุภาษิตที่ใช้บ่อย ๆ


สุภาษิตไทย ที่เราพบเห็นอยู่บ่อย ๆ นั้น บางครั้งก็มีการใช้ในความหมายที่ผิดเพี้ยนไปบ้าง ถ้าหากท่านไม่มั่นใจคำไหน ย้อนกลับมาหาที่เว็บไชต์นี้ได้

 ความคิดเห็นในหัวข้อ "สำนวนสุภาษิตไทย พร้อมความหมายน่ารู้ และคติสอนใจ"

 สุภาษิตไทย จัดกลุ่มตามตัวอักษร ก-ฮ